Kekemelik

Kekemelik; seslerin, hecelerin ya da sözcüklerin tekrarlanması ya da normalden uzun seslendirilmesiyle ortaya çıkan bir konuşma bozukluğudur. Bu problemler konuşmanın ritim ve akıcılığını engeller ve kişinin ara vermeden konuşabilmesinde güçlüğe yol açar.

Birçok çocuk 2-5 yaş arasında kekelemeye başlar ve genellikle erkek çocuklarında daha sık görülür. Kekemelik derecelerle artan bir şekilde görülebileceği gibi bir anda da ortaya çıkabilir

 

Çocuklarda kekemeliğin sebepleri neler olabilir?

Çocuklarda kekemeliğe sebep olan tek bir etmen bulunamamakla birlikte bazı özelliklerin çocuklar için risk faktörü oluşturduğu düşünülebilir.

  • Genetik: Genellikle ebeveynlerinden birinde ya da geniş ailesinde konuşma bozukluğu olan kişilerin bu sorunla karşılama ihtimallerinin daha fazla olduğu görülmüştür.
  • Beyin fonksiyonları: Kekemeliğin, beyinde konuşmayı düzenleyen kısımlarda ilgili bir problemden kaynaklandığı düşünülmektedir.
  • Gelişimsel hız: Özellikle anaokulu döneminde çocukların fiziksel, bilişsel, sosyal/duygusal gelişimleri çok hızlı ilerler. Bazı çocuklarda bu hızlı ilerlemenin kekemeliğe sebep olabildiği görülmüştür.

Çocuklarda kekemelik belirtileri nelerdir?

Çocukların gelişim süreçleri boyunca konuşmalarında bir takım takılmalar, tekrarlar, sözcük eklemeler olması normaldir. Bu noktada gelişimsel bir takılma ile kekemelik arasındaki farkı tespit edebilmek önemlidir.

Gelişimsel olarak akıcı olmayan çocukta görülebilecek belirtiler:

  • Basit bir akıcılık problemi yaşayan çocuk heceleri ve kelimeli sadece bir-iki kere tekrar eder. Takılmalar “ee”, “ımm” gibi tereddüt ifadelerine de yer verir.
  • Takılmalar genellikle 1-1.5 yaşlarında görülür ve kısa sürede geçer. Bunlar genellikle çocuğun fili farklı yollarla öğrendiğine işaret eder.
  • Konuştuğu 100 kelimede 10’dan fazla takılma olmaz.
  • Tekrarlamalar çocukta gerginlik yaratmaz, rahat bir tavırla konuşmasına devam eder.

Kekeme olan çocukta görülebilecek belirtiler:

  • Tekrarlamalar kelimenin ya da cümlenin tümünde, yoğun bir şekilde görülür.
  • Kelimelerin uzatılmasında ciddi bir artış vardır
  • Konuşması gereken durumlardan kaçınmaya başlar
  • Konuşurken kekeleyeceğinden korktuğu için kelimeleri değiştirir
  • Konuşurken yüz kasları gerilir ve ve genel olarak gergin bir duruş sergiler
  • Çocuğun konuşmasına bazı istemsiz el ve vücut hareketleri eşlik eder

 

Çocuklarda kekemeliğin tedavisi nasıl olmalıdır?

Kekemeliğin tedavisinin süresi ve yapısı her çocukta farklılık göstermektedir. Tedavi planına başlamadan önce bir uzmanla görüşülmeli ve detaylı bir değerlendirme yapılmalıdır. Genellikle yapılan tedavi planı iki aşamalı olup bir yandan çocukla çalışılırken öte yandan da ebeveynlere kekemelik ile ilgili bilgi ve öneriler verilir.

Çocuğu kekeme olan ebeveynler için öneriler:

  • Daha yavaş konuşun.
  • Çocuk konuşmayı bitirdikten sonra konuşmaya başlayın ve konuşurken birçok duraklama yapın.
  • Çocuğa daha az soru sorun.
  • Çocuğunuzla fiziksel olarak yakın olduğunuz vakitler geçirin. Örn: Ona kitap okurken kucağınızın üzerine oturtun.
  • Diyaloglarınızda sessizliğe izin verin. Böylece çocuğunuz sözü kesilmiş gibi hissetmeyecek ve konuşmak zorunda olduğunu düşünmeyecektir.
  • Çocuğa nasıl sırayla konuşulabileceğini öğretin
  • Çocuğunuzla her gün, mümkünse sabahları, birebir vakit geçirebileceğiniz bir zaman dilimi yaratın. Bu sürede hedef tamamen çocuğu aktif bir biçimde dinlemek ve onun oyunu yönetmesi olmasıdır. Bu durumda en önemli şey ebeveynin çok az konuşarak çocuğun oyun oynamasını ve konuşmasına izin vermesidir.
  • Hayat koşuşturmalarını azaltmaya çalışın, eğer mümkünse daha az işle meşgul olun.
  • Ana öğünler, gün içi dinlenmeler ve yatma zamanını düzenli, istikrarlı bir hale getirin.
  • Tutarlı ve çocuğun yaşına uygun bir disiplin uygulaması geliştirin.
  • Çocuğun gerektiği kadar çok dinlendiğinden emin olun.
  • Çocuğa bir plandan ötekine geçerken adapte olabilmesi için yeterli zamanı tanıyın.

KAYNAKLAR

The Stuttering Foundation

Kids Health Association

Sydney Children’s Hospital

Colorado Center for Stuttering Therapy

No Comments

Sorry, the comment form is closed at this time.