Çocuklarda Uyku Düzeni

Uyku, erken gelişim sürecinde beynin gerçekleştirdiği en temel aktivitedir. İyi bir uyku, çocuğun gelişimi ve sağlığı açısından son derece önem taşır. Çocuklarda az uyku ve davranışlar arasındaki ilişki her zaman çok belirgin olmayabilir. Örneğin, yetişkinler uyumadıkları zaman yorgun ya da huzursuz olduklarını davranışları ile gösterirler. Çocuklar ise uykusuz olduklarında normalde olduklarından daha hareketli olabilir, uçlarda davranışlar gösterebilirler.

Her çocuğun ihtiyacı olan uyku miktarı kişisel özelliklere ve çocuğun yaşına bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Çocukların gün içerisinde ne kadar uyku uyumaları gerektiği konusunda kesin bilgiler vermek mümkün olmasa da ortalama uyku saatlerinden bahsedilebilir.

         Çocuğun yaşı       Ortalama günlük uyku süresi
            1-4 hafta                      15-16 saat
            1-4 ay                      14-15 saat
          4-12 ay                      14-15 saat
            1-3 yaş                      12-14 saat
            3-6 yaş                      10-12 saat
          7-12 yaş                      10-11 saat

 

1-4 Hafta:

Yeni doğan bebekler genellikle günlerinin yaklaşık 15-18 saatini uykuda geçirirler. Ancak bu uyku süreçleri çoğunlukla 2-4 saatlik kısa dönemler halinde gerçekleşir. Doğumu takip eden ilk haftalarda çocuklar 2-3 saatte bir kaldırılarak beslenir ve ihtiyaçları giderilir. Yeni doğan bebeklerin biyolojik saat kavramı henüz oturmadığı için uyku düzenleri gündüz-geceye uygun olarak ayarlanmaz.

1-4 Ay:

Bebekler 6 haftalarını doldurduktan sonra biraz daha yerleşik düzene geçmeye başlarlar. Bu süreçte biraz daha düzenli uyku döngüsünün yerleştiği gözlemlenebilir. Hiç uyanmadan geçen uyku süreleri 4-6 saate çıkar ve genellikle gece olmaya başlar. Gece-gündüz karmaşası bu dönemde sıklıkla ortadan kalkar.

4-12 Ay:

Bebeklerin çoğu 11 aya doğru geldiklerinde ortalama 12 saat uyku uyumaya başlarlar. Bu dönemde önemli olan sağlıklı uyku alışkanlıklarını oluşturmaktır. Bebekler bu süreçte artık daha aktif ve sosyal olduğu için uyku düzenleri de yetişkinlerinkine daha çok benzer.

Bebekler genellikle 3 defa öğle uykusuna yatarlar ve bu süre 6 aya doğru geldiklerinde 2’ye düşer. Artık geceleri uyumak için fiziksel olarak yeterli bir duruma gelmişlerdir. Gün içerisindeki öğle uykularının düzenlenmesi ise genellikle bu dönemin sonlarında, biyolojik zaman algısı geliştikçe oluşmaktadır.

1-3 Yaş:

Çocuklar bir yaşını geride bırakıp 18-21 aylık dönmelerine girdiklerinde sabah uykuları genellikle ortadan kalkar ve sadece bir kere gün içi uykusuna ihtiyaç duyarlar. Bu yaş dönemindeki çocuklar genellikle 10 saat uykuyla hayatlarını sürdürebilirler.

 

21-36 aylık dönemde de çocukların çoğu günde bir kere uyku molasına ihtiyaç duyarlar. Gün içerisindeki bu uykunun süresi 1-3,5 saat arasında değişiklik gösterebilir. Genellikle bu yaş grubundaki çocuklar, akşam uykusuna 7-9 arasında yatar ve sabahları 6-8 arasında uyanırlar.

Bu yaş döneminde birçok çocuk uyku problemleri yaşıyor olabilir. Bu problemler arasında; yatağa gitmeye karşı direnme, gece yarısı uyanma, gece korkuları ve kâbuslar en sık rastlananlardandır. Bu problemlere sebep olan birçok farklı etmen olabilir. Çocukların bağımsız olma dürtüleri, motor becerilerindeki ilerlemeler, bilişsel ve sosyal becerilerindeki gelişmeler uyku sürecine engel teşkil edebilir.

Bunun yanı sıra, ayrılma kaygısı, özerklik ihtiyacı ve çocuğun hayal gücünün gelişmesi de uyku problemlerine yol açabilir. Gün içerisindeki uykulu halleri ve davranış problemleri, çocukların uyku problemi yaşadığının ya da az uyku aldıklarının göstergesi olabilir.

3-6 yaş:

3 yaşındaki çocuklar genellikle öğle uykusu uyumaya devam ederler ancak 5 yaşına geldiklerinde birçoğu bu alışkanlığını geride bırakır. Bu dönemde öğle uykularının süresi de giderek azalır. Bu yaş grubunda da gece korkuları ve kâbuslardan kaynaklı uyku problemleri sık görülmektedir. Uyurgezerlik ve uyku terörü de bu yaşlarda ortaya çıkar.

7-12 yaş:

Bu yaş grubundaki çocukların 10-11 saat uyumaya ihtiyaçları vardır. Ancak aynı zamanda okul (ödev), spor ve sosyal etkinlikler, çocukların vaktinin önemli bir kısmını almaktadır. Bunun yanı sıra okul yaşındaki çocuklar TV, bilgisayar, medya ve İnternet ile çok daha ilgili oldukları bir döneme girerler ve tüm bunlar uyumada güçlük, kâbuslar ve uyku rahatsızlıklarına neden olabilir. Özellikle yatma zamanına yakın televizyon izlemenin yatağa gitmeye direnç, uykuya dalmakta güçlük ve az uyku uyuyabilmekle ilişkili olduğu ortaya konmuştur.

 

KAYNAKLAR:

Benorach, R. (2012). How Much Sleep Do Children Need. Retrieved July 5, 2013, from http://www.webmd.com/parenting/guide/sleep-children

Gavin, M. (2011). All About Sleep. Retrieved July 5, 2013, from http://kidshealth.org/parent/general/sleep/sleep.html#

National Sleep Foundation. (2011). Children and Sleep. Retrieved July 5, 2013, from http://www.sleepfoundation.org/article/sleep-topics/children-and-sleep

No Comments

Sorry, the comment form is closed at this time.