Çocuklarda Enuresis ve Encorpesis Problemi

  1. ENURESİS:

Enuresis ya da bilinen adıyla alt ıslatma; istemli ya istemsiz olarak yatağa, kıyafetlere ya da başka uygunsuz yerlere idrar yapılmasıdır. Bir çocuğun enuresis tanısı alabilmesi için en az 5 yaşını doldurmuş olması gerekir, bu yaşın altında görülen alt ıslatma durumları normal kabul edilmektedir.

Enuresis görülen çocukların bir kısmı daha önce hiç tuvalet eğitimi almamışken, diğer kısmı ise daha önce tuvalet eğitimi almış olmasına rağmen en az 6 aylık kuruluk döneminin ardından yeniden alt ıslatmaya başlamaktadır. Alt ıslatma problemi geceleri gündüze oranla çok daha sık görülmektedir.

 

Çocuklarda Enuresis’in sebebi neler olabilir?

Alt ıslatma çocuklarda iki farklı durum olarak görülmekte ve araştırmalara göre bu iki durumun farklı nedenlerden kaynaklandığı düşünülmektedir.

Daha önce hiç tuvalet eğitimi almayan çocuklarda:

  • Mesane kontrolünün gelişimde gecikme
  • Küçük mesaneye sahip olmak
  • Daha önce aile bireylerinden birisinin alt ıslatma problemi yaşamış olması
  • Derin uyku

Daha önce tuvalet eğitimi aldığı halde alt ıslatmaya başlayan çocuklarda:

  • Duygusal problemlerin olması (kardeş doğumu, yakın birisinin kaybı, boşanma)
  • Tekrar eden idrar yolları iltihabı olması

Çocuklarda Enuresis belirtileri neler olabilir?

  • 5-6 yaşında çocukların tekrar eden alt ıslatma davranışı olması
  • Çocukların altını ıslattığını fark ederek uyanmaları ya da ebeveynlerini uyandırmaları
  • Gündüz giyilen kıyafetlerin ıslanıyor olması
  • 3 ay boyunca haftada en az iki kere alt ıslanıyor olması
  • Çocukların çok sık idrar yapması ya da idrar yaparken acı çekiyor olması

Enuresis tedavisi nasıl yapılabilir?

Alt ıslatma tedavisinde öncelikle bu durumun fiziksel bir rahatsızlıktan kaynaklanıyor olma ihtimali araştırılmalıdır. Fiziksel bir problemin olmadığı durumlarda ise çocuğa ve ebeveyne yönelik olmak üzere iki aşamalı bir tedavi uygulanmalıdır. Ebeveynle görüşerek detaylı bilgi alınmalı ve problemin altında yatan sebep üzerine düşünülmelidir. Enuresis tedavisinde aileye ve çocuğa davranışı değiştirmek konusunda bir takım öneriler verilmeli ve sürecin nasıl ilerlediği bir uzman tarafından takip edilmelidir.

 

Enuresis problemi yaşayan çocukların ebeveynleri için öneriler:

  • Çocuğunuzu bu problem ile ilgili olarak suçlamayın. Alt ıslatmanın başka kişilerin de başına gelebildiğini ve düzeltilebilen bir problem olduğunu vurgulayın.
  • Yatmadan önce çocuğunuzun çok sıvı tüketmesini engelleyin.
  • Çocuğunuzu yatmadan önce tuvalete gitmeye teşvik edin.
  • Çocuğunuzun odasından kolayca tuvalete gidebileceğine emin olun.
  • Denediği halde altını ıslattığı zaman çocuğunuzu suçlamayın, bu durum onun daha fazla denemek istemiyor olmasına sebep olabilir.
  • Çocuğunuzun genellikle hangi saatlerde altını ıslattığını gözlemleyerek o saatlerde çocuğunuzu uyandırıp tuvalete götürün.
  • Çocuğunuzun yatağını ıslatmadan uyandığı sabahlarda onu takdir edin.
  1. ENCOPRESİS:

Encopresis ya da bilinen adıyla kaka kaçırmak dört yaş ve üzerinde olan bir çocuğun kakasını tuvalet dışında bir yerlere (yere ya da çamaşırına) yapmasıdır. Kaka kaçırma davranışı alt ıslatmanın aksine daha çok gündüz ve öğleden sonra, çocuk uyanıkken görülmektedir.

Çocuklarda Encopresis’in nedenleri neler olabilir?

  • Kabızlık: Altına kaka kaçıran çocukların birçoğu kabızlık problemi çekmektedir. Kabızlık yaşayan çocukların kakaları çıkması zor, kuru ve sert olmaktadır. Bunu sonucu olarak çocuk tuvalete gitmekten kaçınarak problemi daha yoğun bir hale getirebilir.
  • Duygusal problemler: Çocuklar hayatlarında yaşanan önemli bir olayın ardından (yeni bir kardeşin doğumu, taşınma, ebeveynlerin boşanması) ya da ebeveynlerin tuvalet eğitimi boyunca olan baskıcı tavırlarının arkasından bu problemle karşılaşabilirler.

Çocuklarda Encopresis belirtileri neler olabilir?

  • Bağırsak hareketi gerektiren aktivitelerden kaçınma
  • 4 yaşından büyük olup altına kaka kaçırıyor olmak
  • Bağırsak hareketleri sırasında ağrı yaşıyor olmak
  • İştah kaybı
  • Karın ağrısı
  • Şiddetli ve uzun süreli ishal durumu

Encopresis tedavisi nasıl yapılabilir?

Encopresis tedavisinin hedefi kabızlığı engellemek ve sağlıklı bağırsak hareketi alışkanlıklarını desteklemektir. Bu noktada aile ve çocuğu problem ile ilgili olarak eğitmek tedavinin önemli bir kısmıdır. Tedaviye başlarken problemin tıbbi bir rahatsızlıktan kaynaklı olup olmadığı değerlendirilmelidir. Bu tür bir durum mevcut ise çocuğa bağırsak kontrolü ve uygun bağırsak hareketi için uygun bir diyet listesi verilmelidir. Tıbbi bir problem yaşanmıyorsa, sorunun altında yatan kaynağın ne olduğunu bulmaya yönelik bir tedavi planı yapılmalıdır. Bu noktada ebeveynlere ve çocuğa davranış değişiklikleri konusunda tavsiyeler verilmesi ve çocukla psikoterapi ya da oyun terapisi üzerinden çalışılması gerekmektedir.

Encopresis problemi yaşayan çocukların ebeveynleri için öneriler:

  • Çocuğunuzun yaşadığı bu problemle ilgili olarak onu suçlamayın ve değiştirmesi için baskı uygulamayın.
  • Çocuğunuzu günde en az 4 kez tuvalete oturması konusunda teşvik edin ve bu durumu takip edin.
  • Çocuğun tuvalet alışkanlıklarında olumlu değişiklikler olduğunda bu durumu takdir edin.
  • Bir uzman gözleminde çocuğunuzun kabızlığa çözüm olabilecek bağırsak gevşeticiler ya da laksatifler kullanmasını sağlayın.
  • Tedavi süresince çocuğunuzun bağırsak hareketlerini ve tuvalete giriş sayılarını bir takvim tutun.
  • Çocuğunuzun sabah kahvaltıları ve akşam yemeklerinden sonra tuvalete gitmesini sağlayın.

 

KAYNAKLAR

Canada Body and Health Organisation

Encylopedia of Mental Disorders

Mayo Clinic

Kids Health Association

Mental Health Center

No Comments

Sorry, the comment form is closed at this time.